رسم نذری دادن برای گفتن حاجت از سنن قدیمی ایرانی است. ایرانیان برای رسیدن به آنچه می­خواهند معمولا در ایام خاصی مثل ماه رمضان و ایام شهادت و ولادت نذری پخش می­کنند. یکی از انواع آن برگزاری مراسم سفره ائمه در منازل است. البته این مدل نذری برای بزرگان مذهبی خاصی مثل حضرت ابوالفضل ترتیب داده می­شود و از قدیم­الایام در تمام نقاط ایران وجود دارد.

 البته این سنت از جمله سنت­هایی است که با فرهنگ جدید مصرف­گرایی ایرانی خود را تطبیق داده است. اگر در گذشته پوشیدن لباس­های ساده و طبق سنت ایرانی، مشکی، و باز کردن سفره­ای با حداقل انواع غذا و تشریفات مرسوم بود، امروزه اطرافیان و نزدیکان با پوشیدن بهترین و گرانترین لباس­ها مهمان سفره­های پرزرق و برق میزبان هستند.امروزه برای هر بزرگی غذای خاصی،پیش­غذای خاصی و دسر خاصی در نظر گرفته شده و عدم وجود هر یک از آنها دلیلی است بر پذیرفته نشدن حاجت نزد آن بزرگ و مهمانان آن سفره را سفره ناقص و بی­اجر می­دانند و حتی اگر میزبان توانایی مالی تدارک چنین سفره­ای را نداشته باشد، او را به خاطر این کوتاهی سرزنش می­کنند. اگر دیروز چهره­های ملتمس و گریان برای گرفتن حاجت پایه این سفره ها می­نشستند، امروزه چهره­های آرایش­کرده که شاید رقم بالایی را خرج آن کرده باشند مهمان سفره­ها هستند. اغلب این مراسم صرفا برای پر کردن چشم اطرافیان برگزار می­شود. اگر تا دیروز آرایش سر و صورت مخصوص روزهای شادی و عروسی­ها بود، امروز جزء لاینفک تمام مراسم­ها است. حتی اگر این مراسم سوگواری برای شهادت معصومین و بزرگان باشد. البته نباید از این واقعیت گذشت که چشم و هم­چشمی هم جزء سنن قدیمی و ریشه­دار ایرانیان است که البته امروزه گسترش آن بسیاری از سنت­های زیبا و پرمغز ایرانی را اشغال کرده است.

بخش قابل توجه این مراسم محتوای روزه­های آن است. این محتوا اغلب مربوط به واقعه کربلا و گاهی نیز ضربت خوردن و شهادت امام علی است. به­طوریکه گاهی حتی نامی هم از بزرگی که مراسم به مناسبت شهادت یا رحلت وی برپا شده به میان نمی­آید. سفره در روز شهادت امام صادق باز می­شود و حاجت از امام حسین و حضرت زینب خواسته می­شود...

شاید بتوان گفت که روایت واقعه کربلا بیش از هر موضوع مذهبی دیگر بتواند احساسات و عواطف توده مردم را جریحه­دار کند. شهادت امام بزرگ مسلمین، اسارت زنان، شهادت دو کودک خردسال و مثله شدن جوانان دل هر انسان و به خصوص هر زن و مادری را به درد می­آورد. شاید یادآوری این واقعه در کنار مصیبت­های اشاره شده انسان­ها را به یاد برادر، خواهر، کودک و جوان خود می­اندازد که با ناکامی جان باخته است. گریه­های جانسوز انسان­ها هنگام آوردن امام حسین تنها ناشی از دلسوزی آنان نسبت به شهدای صحرای کربلا نیست، بلکه آنها گاهی با به یاد آوردن غم عزیزان از دست رفته یا غم و غصه­های روزمره خود از ته دل می­گریند. در این میان دلالان اقتصادی و فرهنگی برای بازارگرمی حتی گاهی خرافه­هایی را به عنوان واقعیت بیان می­کنند، چراکه رسم چنین شده است که هر مجلسی که در آن افراد بیشتر گریه و ناله کنند، آن مجلس به درگاه خدا مقرب­تر است و برای سوزاندن دل مردم چه روایتی از کربلا بهتر. پول­های کلانی که میزبانان، ­چه در مسجد و چه خانه به این دلالان می­دهند نه به این دلیل که روح و معرفت دین را به آنان بشناسانند، چون روح دین چنین ضعف بزرگی را نمی­پذیرد. بلکه بدان جهت است که آن­ها بگریانند و هرچه بیشتر بگریانند بیشتر پول می­دهند. علاوه بر این دلالان به نظر می­رسد حاکمیت سیاسی جامعه ما نیز از چنین مراسم اغلب بدون محتوا و صرفا مصرف­گرایی حمایت می­کند و به هیچ وجه درصدد فرهنگ­سازی برای نمایش واقعیت دین با برگزاری منطقی مراسم مذهبی نیست. چراکه واقعیت دین ممکن است آگاهی افراد را تاحدی بالا برده و آنها را از چنین جهل عمیقی نجات دهد. چنانکه دورکیم معتقد بود "دین در مواقع به خطر افتادن سامان اجتماعی و گرایش جامعه و از هم گسیختگی وجدان جمعی را بیدار می­کند. این وجدان می­تواند دید گسترده­تری داشته باشد و اذهان مردم را به قالبهایی مجهز کند که دربرگیرنده جامعیت چیزها باشد و در نتیجه اندیشیدن به آنها را امکان­پذیر سازد."

سیاست­زدگی جامعه ما، عدم پیشرفت تولیدات داخلی و رواج بیرویه مصرف­گرایی هرچند به نفع توده مردم نیست، اما منافع اقلیت بی­مسئولیت که ثروت و قدرت بادآورده است را تأمین می­کند. پس شاید به نفع حاکمیت فعلی جامعه ما باشد که مردم به خصوص نیمی از جامعه یعنی زنان را در چنین جهل و ناآگاهی نگه دارد تا به دنبال آن مردان نیز نتوانند به ایفای نقشهای اجتماعی و سیاسی خود بپردازند. متاسفانه چنین رویه­ای طی نسل­ها بازتولید شده و هر نسلی خرافه­های افسانه­واری را به آن می­افزاید. اما نمی­داند که این راه به ناکجاآباد است نه بهشت برین…

اخیرا موضوع فیلم­برداری از روابط خصوصی و توزیع آن در سطح جامعه به موضوع داغ ژورنالی و جنایی روز تبدیل شده است. مسأله­ای که منجر به بروز حوادث بسیاری شده و امنیت روانی و اجتماعی مردم را به خطر انداخته است. من در این نوشته به دنبال بیان توصیف خبری وقایع و تفسیر آن نیستم، بلکه می­خواهم با بهانه قرار دادن این مسأله یکی از مهمترین مسایل و چالش­های اخیر در فضای اجتماعی کشور با عنوان بحران جنسیت را مورد توجه قرار دهم. بحران جنسیت در کشور ما به یک یا چند سال اخیر برنمی­گردد، بلکه ناشی از یک سیر تاریخی بلند­مدت است که رفته­رفته با گذشت زمان حقیقت آن سر باز کرده و بیشتر نمایان می­شود. لیکن "ما سال­هاست که نشسته نظاره­گر عبور تاریخ هستیم، بی­هیچ واکنشی".

در این نوشته سعی می­کنم برای تفکیک مطالب و جلوگیری از اتلاف سخن مطالب را نکته به نکته بنویسم. در این قسمت به ابعاد مختلف این موضوع اشاره می کنم و در صورت امکان در مطالب بعدی به راهکار و راه­حل ­ها اشاره می­کنم. چراکه معتقدم انتقاد بدون راه­حل عقیم و ابتر است:

1- از چالش­های اساسی عصر ما عدم توانایی فرهنگ سنتی در درک و هضم شرایط معاصر از یک طرف و عدم تلاش برای سازگاری و تعامل با شرایط جدید است. جالب است که در فرهنگ ما نوعی انفعال و در عین حال مبارزه­طلبی وجود دارد. متاسفانه در فرهنگ ما جایی برای سازگاری عقلانی نیست. تصمیمات بیشتر احساسی و تقلیدی(هیئتی) است تا از روی فکر. به همین دلیل عادت کرده ایم تا چیزی را نفهمیدیم در موردش واکنش نشان داده و انکارش می­کنیم، نه اینکه با آن سازگار شده و سعی کنیم آن را در خود حل کنیم. یکی از خصوصیات عصر جدید بیان سریع، شفاف و عریان تمامی وقایع تلخ و شیرین است. سرعت انتفال اطلاعات به حدی است که فرصتی برای تفکر و قیاس با معیارها وجود ندارد، یا میپذیری یا رد می­کنی!! تازه اگر معیاری مناسب هم دردسترس باشد!؟ همین سرعت باعث فاصله بیشتر و بیشتر نسل­ها شده است. منظور از نسل­ها من و پدرم نیست که در این دوران من با دوستم که فقط 5 سال اختلاف سنی داریم، دو نسل مختلف محسوب می­شویم. در این عصر تصمیم­گیری مناسب در مورد نیازها و نحوه درست پاسخگویی به آنها بسیار مشکل است. یکی از این نیازهها، نیاز جنسی است که شاید بسیار عمیقتر از آنی است که به نظر می­آید. روابط جنسی در فرهنگ ما حقیقتی پنهان است که در عین حضور پررنگ در ذهن و رفتار، به­شکل تمسخر­آمیزی حذف می­شود. انگار که هر روز چیزی را ببینی ولی انکارش کنی! ریشه این مشکل هم مربوط به فرهنگ سنتی ماست و هم خلط خرافات با جوهر حقیقی مذهب­.

2-عدم شناخت درست ماهیت روابط جنسی و نبود الگوی کامل در این رابطه. شاید یکی از مهمترین موضوعاتی که بسیار در اجتماع و فرهنگ ما مورد غفلت واقع شده است، همین باشد. عواقب این غفلت را می­توان در آمار رو به رشد طلاق، مشکلات روحی و روانی زوجهای جوان، افزایش بی­رویه خودارضایی در بین جوان­ها و تأثیرات شدید روانی آتی آن همینطور عدم تجربه یک رابطه جنسی کامل و درست توسط اکثر متاهلین خصوصا زنان) و جایگزینی آن با یک رابطه آلوده و پرتنش همراه با حسرت و تحقیر به وضوح دید. حتی می­توان کمی ریشه­ای­تر هم بررسی کرد. شناخت ما از مرد بودنمان و زن بودنمان چقدر است؟ براستی آیا جواب "هیچ" نیست؟ تربیت در جامعه ما بگونه­ای است که پسران جنس مذکر حکمران و خریدار سکس است و حق انتخاب دارد، در حالیکه جنس مؤنث کالای سکس است و تحت اطاعت مرد. گویی نیاز جنسی ندارد یا بهتر بگوییم حق ابراز نیاز ندارد. یک رابطه جنسی شاید خصوصی­ترین و عمیق­ترین رابطه بین دو انسان است، اما لبه یک تیغ است. می­تواند انسان را به اوج آرامش جسمی و روحی سوق دهد و همین­طور او را به ورطه فساد و تحقیر ببرد. یکی از دلایل افزایش انحرافات جنسی، همین ناآگاهی است. در محتویات اکثر فیلم­های سکسی و پورنو که توسط تلفن همراه در کشور پخش شده است، می­توان نوعی تقلید آشکار از نمونه­های غربی را به وضوح دید( از جمله نوع حرکات جنسی غیر متعارف).

3-در کشور ما یکی از دلایل افزایش این نوع جرائم این است که قربانیان به دلیل حفظ آبرو و .. از پیگیری مجازات فرد مجرم صرف­نظر می­کنند. جالب است که اگر کسی پول ما را بدزدد پیگیری می­کنیم، ولی وقتی پای آبرو به میان بیاید، لب از لب باز نمیکنیم!! به نظر من در این مورد جامعه ما با فرد متجاوز علیه قربانی در حال مشارکت است و اگر جرمش بیشتر نباشد، کمتر نیست. فرهنگ جامعه در این رابطه بسیار منفعل و آسیب­پذیر است.

با تشکر.

ذهن آدمی ماهیتی سیال است که هر لحظه به شکلی است. لحظه ای با قدرتی وجود و یک دم ضعیفتر از نیستی. لحظه ای داغتر از خورشید و لحظه ای خاموش مثل یک سیاه چاله! ساختاری چند بعدی که ریشه در تک سلولی خلقت یعنی اتم دارد. اجزای اتم هر آن مثل یک آفرینش است. یک موجود جدید که هویتی متفاوت از لحظه قبل دارد. انرژی نهفته در آن هر قدرتی را به زانو در می آورد. اما ماده آن کوچک است. کوچکتر از هر کوچکی. شاید همین دوگانگی ماهوی ریشه تمامی جنگهاست.جنگ کوچک و بزرگ. جنگ ماده و معنا. جنگ جهل و علم و جنگ هست و نیست. این دوگانگی تناقض نیست که مفهوم آن است. اصل و ذات آن. 

  ذهن دنیای درون بشر است. ذهن عمق بشر است. آدمی همیشه به دنبال راهی برای ورود به آن بوده. دنیایی ازآن او ولی ناشناخته. انگار که هرگز برای او نبوده است. تکلم شاید آینه انعکاس از ذهن باشد. ولی گویای آن نیست.بلکه پوسته شفاهی ذهن است.کف ذهن. مثل کف دریا. نشانی است ولی بسیار سطحی. اما نوشتن غیر از این است. تو با نوشتن خودت را می خوانی و می یابی. خودت را می شناسی و می شناسانی. کتابت بزرگترین دستاورد بشری است. تنها زبان تنهاترین موجود عالم! پس قلم بردار و حک کن لحظات خلقت را. قلم بردار و نشانی بر جای گذار. نشانی از خودت. خود خودت.  این تنها نشانی است از تو که به یادگار می ماند. قلم بردار و بنویس از شکوه خورشید عشق و از سیاهی نفرت. بنویس تا فراموش نکنی و فراموش نشوی. قلم توتم توست!! 

سلام.

من رضا دانشجوی کارشناسی ارشد رشته عمران هستم. نمی دونم ربط عمران با وبلاگ و وبلاگ نویسی چیه؟ ولی هر چی هست بدم نمیاد امتحانش کنم. با اینکه سرم شلوغه ولی سعی می کنم  تا اگه تونستم مطالبی رو در مورد موضوعات متنوع روزمره بنویسم. هنوزم که دارم این چیزارو مینویسم مطمئن نیستم که بتونم جدی پیگیر وبلاگ نویسی بشم یا نه. چون نه نویسنده کار درستیم نه شاعر. فقط دوست دارم حرفای دلمو  بلند بلند بنویسم تا هم نوشتن یاد بگیرم هم گلوم باز شه!!

خداحافظ